Η ελληνική οικονομία εμφανίζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και συνεχίζει να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, σύμφωνα με τη δεύτερη τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ για το 2025. Παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες και τις γεωπολιτικές εντάσεις, η εγχώρια κατανάλωση παραμένει ισχυρή, η ανεργία ακολουθεί πτωτική πορεία, ενώ οι επενδύσεις και οι εξαγωγές διαμορφώνουν τις βάσεις για τη μελλοντική ανάπτυξη.

Οι βασικές προκλήσεις

Ωστόσο, πίσω από τη θετική εικόνα εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές πιέσεις.
Ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος και υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, διαβρώνοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Το ενεργειακό κόστος, παρότι έχει αποκλιμακωθεί σε σχέση με το αποκορύφωμα της κρίσης του 2022, φαίνεται να έχει παγιωθεί σε ένα νέο, αυξημένο επίπεδο σε σύγκριση με την προ κρίσης περίοδο.

Ταυτόχρονα, το μισθολογικό κόστος έχει αυξηθεί σωρευτικά κατά 25–30% από το 2022, ενισχύοντας τα εισοδήματα αλλά επιβαρύνοντας την ανταγωνιστικότητα, ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, η πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό παραμένει περιορισμένη, λόγω αυστηρών κριτηρίων, υψηλών επιτοκίων και χρονοβόρων διαδικασιών έγκρισης.

Οι προοπτικές για το 2025–2026

Οι εκτιμήσεις για τα επόμενα χρόνια παραμένουν θετικές. Το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,2% το 2025 και 2,4% το 2026. Η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να ενισχυθεί το 2025 (+1,8%), αν και θα παρουσιάσει επιβράδυνση το 2026. Οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα κινηθούν με πιο ήπιους ρυθμούς το 2025 (+4,1%), πριν καταγράψουν ισχυρή άνοδο το 2026 (+9%).

Παράλληλα, ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,8% το 2025 και περαιτέρω στο 2,3% το 2026, ενώ η ανεργία συνεχίζει την καθοδική της πορεία, από 9,3% σε 9,0%, ενισχύοντας το θετικό οικονομικό κλίμα.

Η σημασία της εξωστρέφειας και ο ρόλος των ΜμΕ

Οι εξαγωγές εξακολουθούν να αποτελούν βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, φτάνοντας το 21% του ΑΕΠ το 2025, αν και υπολείπονται των επιπέδων του 2022. Ο τουρισμός και η ναυτιλία παραμένουν οι κύριοι μοχλοί, ενώ δυναμική παρουσιάζουν και κλάδοι όπως τα τρόφιμα, τα φάρμακα και τα μέταλλα.

Παρά ταύτα, η περιορισμένη διαφοροποίηση προϊόντων, το μικρό μέγεθος των επιχειρήσεων και η χαμηλή αξιοποίηση καινοτομίας και branding συνεχίζουν να λειτουργούν ανασταλτικά. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αντιστοιχούν στο 95% του συνόλου, συμμετέχουν στις εξαγωγές σε σχετικά χαμηλό ποσοστό (42% το 2022). Η μεγέθυνση, οι συνεργασίες, η υιοθέτηση τεχνολογίας και η βελτιωμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την ενίσχυση της εξωστρέφειάς τους.

Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία

Σημαντικές ευκαιρίες ανοίγονται μέσα από τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία των Επενδυτικών Προγραμμάτων και του Αναπτυξιακού Νόμου, τα οποία μπορούν να στηρίξουν τον μετασχηματισμό και τη διεθνή παρουσία των επιχειρήσεων.

• Το πρόγραμμα «Εξωστρέφεια Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων» ενισχύει τη διεθνή δραστηριότητα και τη συμμετοχή σε εκθέσεις, με προθεσμία υποβολής αιτήσεων έως τις 9 Οκτωβρίου 2025.
• Τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα σε Αττική, Κεντρική Μακεδονία, Πελοπόννησο και σύντομα στη Δυτική Ελλάδα, στηρίζουν την καινοτομία και τον παραγωγικό μετασχηματισμό, με καταληκτικές ημερομηνίες έως τον Σεπτέμβριο του 2025.
• Ο Αναπτυξιακός Νόμος παραμένει βασικό εργαλείο για επενδύσεις στη μεταποίηση, τον τουρισμό, τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και την πράσινη μετάβαση, με αιτήσεις ανοιχτές έως τις 10 Οκτωβρίου 2025.

Συνολικά, το υφιστάμενο πλαίσιο ενισχύσεων δημιουργεί ένα ευνοϊκό περιβάλλον για στρατηγικές επενδύσεις, συνεργασίες και ουσιαστική ανάπτυξη των ελληνικών επιχειρήσεων σε διεθνές επίπεδο.